Emeryt na karcie podatkowej z minimalną emeryturą jest zwolniony ze składki zdrowotnej

W systemie ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce co do zasady każda osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do opłacania składki zdrowotnej. Po zmianach wprowadzonych przez Polski Ład zasady te zostały dodatkowo zaostrzone.

Jednak ustawodawca pozostawił szczególny wyjątek dla emerytów prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną kartą podatkową, jeżeli spełniają określone warunki dotyczące wysokości świadczenia.

2. Podstawa prawna zwolnienia

Zwolnienie wynika z przepisów:

• Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 27 sierpnia 2004 r.
• w szczególności art. 82 ust. 8–10 tej ustawy.

Przepisy te przewidują, że emeryt lub rencista prowadzący działalność gospodarczą może być zwolniony z obowiązku opłacania składki zdrowotnej, jeżeli spełnia określone kryteria.

3. Warunki zwolnienia ze składki zdrowotnej

Zwolnienie dotyczy osoby, która:

1. ma ustalone prawo do emerytury lub renty,
2. pobiera świadczenie nieprzekraczające minimalnej emerytury,
3. prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną kartą podatkową,
4. nie osiąga innych przychodów z działalności przekraczających limit określony w przepisach (w praktyce chodzi o działalność o bardzo małej skali).

Minimalna emerytura jest corocznie określana w przepisach dotyczących świadczeń emerytalnych.

4. Logika ustawodawcy – dlaczego wprowadzono zwolnienie

Zwolnienie to ma charakter ochronny i społeczny. Ustawodawca kierował się kilkoma przesłankami.

4.1. Ochrona osób o niskich dochodach

Minimalna emerytura oznacza, że świadczeniobiorca znajduje się w najniższym progu dochodowym systemu emerytalnego. Obciążenie takiej osoby dodatkową składką zdrowotną z działalności gospodarczej mogłoby prowadzić do:

• ograniczenia realnych dochodów,
• rezygnacji z drobnej działalności zarobkowej.

4.2. Wsparcie drobnej aktywności gospodarczej seniorów

Działalność na karcie podatkowej jest najprostszą formą opodatkowania przeznaczoną dla niewielkich działalności usługowych. Zwolnienie ma więc zachęcać seniorów do:

• utrzymania aktywności zawodowej,
• świadczenia drobnych usług lokalnych.

4.3. Unikanie podwójnego obciążenia

Emeryt już płaci składkę zdrowotną od emerytury, ponieważ jest ona potrącana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wprowadzenie drugiej składki od niewielkiej działalności byłoby więc w istocie podwójnym obciążeniem tej samej osoby w systemie zdrowotnym.

5. Mechanizm działania zwolnienia

W praktyce wygląda to następująco:

1. ZUS pobiera składkę zdrowotną od emerytury.
2. Jeśli emeryt prowadzi działalność na karcie podatkowej i jego świadczenie nie przekracza minimalnej emerytury,
3. nie musi opłacać dodatkowej składki zdrowotnej z tytułu działalności gospodarczej.

Zwolnienie działa więc automatycznie, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki.

6. Znaczenie w praktyce podatkowej

Dla emeryta prowadzącego niewielką działalność usługową oznacza to, że:

• płaci jedynie kartę podatkową jako podatek dochodowy,
• nie płaci składki zdrowotnej z działalności,
• składka zdrowotna jest opłacana tylko od emerytury.

W rezultacie system pozwala na utrzymanie drobnej działalności przy minimalnych obciążeniach fiskalnych.

Akty prawne

1. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 27 sierpnia 2004 r. – art. 82 ust. 8–10.
2. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – przepisy dotyczące karty podatkowej.
3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – materiały informacyjne dotyczące składki zdrowotnej przedsiębiorców.

Tematyka: emeryt, karta podatkowa, składka zdrowotna, ZUS