Najważniejszą kategorią w barometrze są zawody deficytowe, czyli takie, w których pracodawcy mają trudności ze znalezieniem kandydatów. W powiecie cieszyńskim w 2026 roku szczególnie widoczny jest niedobór pracowników technicznych i produkcyjnych. Dotyczy to m.in. elektryków, mechaników, monterów, spawaczy, operatorów maszyn oraz pracowników utrzymania ruchu. Są to zawody wymagające konkretnych umiejętności praktycznych, często potwierdzonych uprawnieniami, ale jednocześnie dające relatywnie stabilne zatrudnienie. W wielu przypadkach wejście do zawodu nie wymaga wieloletnich studiów, lecz dobrze zaprojektowanych kursów lub kształcenia branżowego.
Istotną grupą deficytową pozostają również zawody związane z transportem, logistyką i magazynowaniem. Zapotrzebowanie na kierowców, operatorów wózków, magazynierów czy spedytorów utrzymuje się dzięki ciągłemu rozwojowi handlu i usług. W tym obszarze dużą rolę odgrywają dodatkowe kwalifikacje, takie jak prawo jazdy określonych kategorii, uprawnienia UDT czy umiejętność obsługi systemów informatycznych wspierających logistykę. Dla wielu osób jest to realna ścieżka przekwalifikowania w stosunkowo krótkim czasie.
Wyraźnie widoczny jest również trwały deficyt kadr w ochronie zdrowia i opiece. Dotyczy to zarówno zawodów medycznych, jak pielęgniarki czy lekarze, jak i opiekunów osób starszych, opiekunów medycznych czy fizjoterapeutów. Starzenie się społeczeństwa powoduje, że zapotrzebowanie na tego typu usługi będzie rosło niezależnie od koniunktury gospodarczej. Są to zawody wymagające dużej odpowiedzialności i odporności psychicznej, ale jednocześnie oferujące wysoki poziom stabilności zatrudnienia.
W obszarze edukacji i wsparcia społecznego barometr wskazuje na niedobory nauczycieli przedmiotów zawodowych, pedagogów, psychologów oraz terapeutów. Rosnące potrzeby uczniów, większa świadomość zdrowia psychicznego oraz zmiany w systemie edukacji powodują, że kompetencje pomocowe i wychowawcze zyskują na znaczeniu. W tym przypadku coraz częściej liczy się łączenie kwalifikacji formalnych z umiejętnościami pracy relacyjnej i interdyscyplinarnej.
Zawody określane jako będące w równowadze to takie, w których liczba kandydatów zasadniczo odpowiada liczbie ofert pracy. W tej grupie znajdują się między innymi księgowi, informatycy, specjaliści HR, marketingowcy, graficy czy pracownicy administracyjni. Oznacza to, że samo posiadanie dyplomu lub podstawowych kwalifikacji nie gwarantuje zatrudnienia. Coraz większego znaczenia nabiera specjalizacja, doświadczenie praktyczne, umiejętność pracy projektowej oraz ciągłe aktualizowanie kompetencji. Rynek premiuje osoby, które potrafią łączyć wiedzę merytoryczną z narzędziami cyfrowymi i rozumieniem procesów biznesowych.
Z kolei zawody nadwyżkowe to te, w których liczba osób poszukujących pracy przewyższa zapotrzebowanie pracodawców. W powiecie cieszyńskim dotyczą one głównie ogólnych stanowisk biurowych oraz części kierunków humanistycznych i społecznych, jeśli nie są one wsparte dodatkowymi kompetencjami. Nie oznacza to, że osoby o takim wykształceniu są skazane na bezrobocie, lecz że rynek oczekuje od nich wyraźnej specjalizacji, elastyczności i umiejętności przekładania wiedzy teoretycznej na konkretne zadania zawodowe.
Z perspektywy planowania kariery barometr zawodów warto traktować jako narzędzie wspierające decyzje, a nie jako wyrocznię. Najlepsze rezultaty przynosi łączenie własnych predyspozycji i zainteresowań z realnym zapotrzebowaniem rynku. Szczególnie ważne staje się projektowanie ścieżek rozwoju, które pozwalają stopniowo budować kompetencje, zamiast opierać się wyłącznie na jednym dyplomie lub zawodzie wyuczonym wiele lat wcześniej.
Dla uczniów i ich rodziców barometr może być punktem wyjścia do rozmowy o przyszłości, pokazując, że wybór szkoły czy kierunku kształcenia ma wymiar praktyczny i długofalowy. Dla osób dorosłych stanowi on impuls do refleksji nad przekwalifikowaniem, uzupełnieniem kompetencji lub zmianą ścieżki zawodowej. Dla instytucji edukacyjnych i szkoleniowych jest natomiast sygnałem, w jakich obszarach warto rozwijać ofertę dydaktyczną, aby odpowiadała realnym potrzebom lokalnego rynku pracy.
Ostatecznie barometr zawodów nie odpowiada na pytanie „kim masz być”, lecz pomaga zrozumieć, gdzie istnieje realne zapotrzebowanie na pracę i kompetencje. Świadome wykorzystanie tych danych pozwala podejmować decyzje bardziej racjonalne, długofalowe i odporne na zmiany koniunktury, a tym samym zwiększa szanse na stabilność zawodową i poczucie sprawczości w planowaniu własnej
O badaniu „Barometr zawodów”
Barometr zawodów to ogólnopolskie badanie jakościowe prognozujące zapotrzebowanie na pracowników w poszczególnych zawodach. Realizowane jest corocznie dla każdego powiatu w Polsce na podstawie opinii lokalnych ekspertów rynku pracy, którzy analizują sytuację zawodową podczas wspólnych paneli eksperckich odbywających się na przełomie III i IV kwartału.Koordynatorem ogólnopolskim badania jest Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Edycja 2026 realizowana była w okresie od 22 kwietnia do 31 grudnia 2025 roku i finansowana ze środków Funduszu Pracy. Badanie obejmuje podział zawodów na trzy grupy: deficytowe, zrównoważone oraz nadwyżkowe, w zależności od relacji między liczbą ofert pracy a liczbą osób spełniających wymagania pracodawców.
Metodologia Barometru została opracowana w Szwecji w latach 90. XX wieku, następnie wdrożona w Finlandii, a od 2009 roku rozwijana w Polsce. Od 2015 roku badanie realizowane jest w całym kraju, a od 2020 roku funkcjonuje jako jedno zintegrowane narzędzie prognozowania rynku pracy, łączące wcześniejsze analizy ilościowe i jakościowe.
Wyniki Barometru zawodów wykorzystywane są m.in. do planowania ścieżek kariery, projektowania oferty edukacyjnej i szkoleniowej, analiz rynku pracy oraz wspierania decyzji osób poszukujących zatrudnienia i instytucji publicznych. przyszłości.
Dane dla powiatu cieszyńskiego
Prognoza na rok 2026
Województwo: śląskie, Powiat: cieszyński
| Zawód | Główny powód deficytu | Komentarz (skrót) |
|---|---|---|
| Fizjoterapeuci i masażyści | Kandydaci nie spełniają wymagań pracodawców | Wysokie wymagania i potrzeba stałego doszkalania. Duże lokalne zapotrzebowanie (szpitale, rehabilitacja, sanatoria); częste szkolenia, także z KFS. |
| Kierowcy autobusów | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Warunki pracy zniechęcają część kandydatów. Zatrudniani są również cudzoziemcy. |
| Kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Duża rotacja, warunki pracy nie każdemu odpowiadają. Często zatrudniani są cudzoziemcy. |
| Lekarze | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Odpływ do większych miast i lepszych możliwości rozwoju. Część lekarzy wyjeżdża z lokalnego rynku; liczą się warunki i dostęp do rozwoju. |
| Magazynierzy | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Braki uprawnień i wysoka rotacja. Zatrudnianie cudzoziemców; często przez agencje pracy tymczasowej. |
| Mechanicy pojazdów samochodowych | Kandydaci nie spełniają wymagań pracodawców | Brak kompetencji pod nowe technologie + samozatrudnienie fachowców. Część absolwentów nie podejmuje pracy w zawodzie. |
| Nauczyciele praktycznej nauki zawodu | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Warunki pracy i konkurencja ofert „wolnego rynku”. Brakuje młodych chętnych do zawodu. |
| Nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących i języków obcych | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Wymagane uprawnienia i dodatkowe kwalifikacje. Część kandydatów nie spełnia formalnych wymagań. |
| Nauczyciele przedmiotów zawodowych | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Brakuje młodych chętnych; wybierają inne oferty pracy. Odpływ do sektora poza edukacją. |
| Nauczyciele przedszkoli | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Duża odpowiedzialność i rosnące wymagania. Część osób wybiera szkoły (klasy 1–3); preferencja pracy w placówkach publicznych. |
| Nauczyciele szkół specjalnych i oddziałów integracyjnych | Kandydaci nie spełniają wymagań pracodawców | Rosną potrzeby (więcej diagnoz), brakuje specjalistów. Część osób doszkala się (także podyplomowo), ale specjaliści odpływają poza powiat. |
| Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Częste zatrudnienie przez agencje, praca podejmowana dorywczo. Zatrudniani cudzoziemcy; czasem studenci zaoczni. |
| Operatorzy obrabiarek skrawających | Kandydaci nie spełniają wymagań pracodawców | Niedopasowanie kompetencji; rynek wspiera się cudzoziemcami. Zdarza się zatrudnianie studentów zaocznych. |
| Opiekunowie osoby starszej lub z niepełnosprawnością | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Duże zapotrzebowanie także na opiekę domową. Pracodawcy często wymagają doświadczenia; część rynku działa w szarej strefie. |
| Pedagodzy i nauczyciele wspierający | Kandydaci nie spełniają wymagań pracodawców | Szczególnie brakuje pedagogów specjalnych. Część osób nie podejmuje pracy mimo kwalifikacji ze względu na warunki i specyfikę. |
| Pielęgniarki i położne | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Za mało młodych osób w zawodzie. Lokalnie szczególnie odczuwalny brak w DPS-ach. |
| Pracownicy ds. rachunkowości i księgowości | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Niedobór doświadczenia i/lub kwalifikacji. Młode osoby często zaczynają od staży; popularne doszkalanie (także KFS). |
| Ratownicy medyczni | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Warunki pracy i rotacja. Czasem praca dorywcza jako zajęcie dodatkowe. |
| Samodzielni księgowi | Brak wystarczającej liczby kandydatów | Trudno szybko zastąpić głównego specjalistę; duża odpowiedzialność. Pracodawcy cenią znajomość specyfiki branży; część osób woli stanowiska niższego szczebla. |
| Specjaliści ds. administracji | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Poszukiwani specjaliści „w temacie”, nie ogólniści. Przykładowo: geodezja, inwestycje, zamówienia publiczne. |
| Specjaliści ds. zarządzania zasobami ludzkimi i rekrutacji | Kandydaci nie spełniają wymagań pracodawców | Wymagane szerokie kompetencje (często także „kadry + księgowość”). Zawód wymaga stałego doszkalania; szkolenia często w ramach KFS. |
| Sprzedawcy i kasjerzy | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Rotacja i zmiany w handlu (m.in. kasy samoobsługowe). Planowane nowe centra handlowe; często zatrudniani obcokrajowcy. |
| Wychowawcy w placówkach oświatowych i opiekuńczych | Kandydatom nie odpowiadają warunki pracy | Zapotrzebowanie m.in. w domach dziecka; specyfika pracy zwiększa rotację. Oferty pracy zgłaszane są regularnie. |
0 komentarzy:
Prześlij komentarz